ฟรี

รายละเอียดโครงการ

ชื่อโครงการ      การเพิ่มผลผลิตทางการเกษตรโดยใช้ชันโรงผสมเกสร
ผู้รับผิดชอบโครงการ   นายพิพัฒน์พงษ์ หงษ์สัมฤทธิ์
ประจำปีงบประมาณ   งบประมาณ 2563
แผนงาน  แผนงานบูรณาการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ (โครงการตำบลมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน ในจังหวัดชายแดนภาคใต้)       
ความเป็นมา/หลักการและเหตุผล
          ปัจจุบันมีการนำเอาแมลงจำพวกผึ้ง อาทิ ผึ้งพันธุ์ ผึ้งโพรง และชันโรงเข้ามาช่วยผสมเกสรพืชผลทางการเกษตร ซึ่งจะสามารถช่วยเพิ่มทั้งปริมาณและคุณภาพผลผลิตได้เป็นอย่างดี อย่างในกรณีที่เกษตรกรผู้เลี้ยงผึ้งนำรังผึ้งพันธุ์เข้ามาวางในสวนลำไยเพื่อเก็บน้ำหวานในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนเมษายนของทุกปีนั้นนอกจากจะได้น้ำหวานจากดอกลำไยจำนวนมากแล้วยังสามารถเพิ่มปริมาณการติดผลของลำไยได้มากขึ้นถึง 9 เท่า หรือในผลไม้ชนิดอื่นอย่างลิ้นจี่ก็สามารถช่วยเพิ่มปริมาณผลผลิตได้มากถึง 2 เท่า ในเงาะสามารถเพิ่มได้มากถึง 5 เท่า เป็นต้น แต่ที่ผ่านมายังมีเกษตรกรบางรายคงมีความเชื่อผิด ๆ ที่ว่าการนำผึ้งเข้ามาเลี้ยงในพื้นที่สวนนั้นจะเป็นตัวการทำให้ดอกของไม้ผลร่วงหรือเป็นพาหะนำโรคต่าง ๆ มายังพืชผลทางการเกษตรซึ่งข้อมูลทางวิชาการที่มีการศึกษาอย่างเป็นทางการของส่วนงานที่เกี่ยวข้องที่ผ่านมายืนยันว่าไม่ได้เป็นเช่นนั้นแต่อย่างใด ข้อเท็จจริงคือในช่วงที่พืชออกดอกหากไม่มีแมลงที่ทำหน้าที่ในการนำเกสรตัวผู้มาเจอกับเกสรตัวเมีย อย่างผึ้งชนิดต่าง ๆ เข้ามาช่วยการผสมเกสรของพืชจะได้ปริมาณผลผลิตเพียงร้อยละ 40-60 เท่านั้น เพราะเกิดจากการผสมตัวเองและผสมข้ามตามธรรมชาติเท่านั้น
          ทั้งนี้เนื่องจากพืชให้ผลชนิดต่าง ๆ จะติดผลหรือมีเมล็ดไว้ใช้ขยายพันธุ์ต่อไปได้จะต้องมีการผสมเกสร ต้นไม้บางชนิดเกสรตัวผู้และเกสรตัวเมียอยู่ในดอกเดียวกันก็จะผสมกันเองได้ แต่ต้นไม้อีกหลายชนิดเกสรตัวผู้และเกสรตัวเมียอยู่คนละดอกหรือคนละต้น จึงจำเป็นต้องอาศัยสิ่งอื่นช่วยในการผสมเกสร ลมก็นับเป็นพาหะสำคัญทางธรรมชาติที่ช่วยพัดเกสรตัวผู้ไปตกบนยอดเกสรตัวเมีย แต่มากกว่า 60 เปอร์เซ็นต์ของต้นไม้ทั้งหมด อาศัยสิ่งมีชีวิตชนิดอื่นในการผสมเกสร เช่น หอยทาก แมงมุม ไร นก ค้างคาวและแมลง ซึ่งแมลงเป็นสิ่งมีชีวิตที่ช่วยในการผสมเกสรดอกไม้มากที่สุด เนื่องจากแมลงจะอาศัยอาหารที่ให้โปรตีนและน้ำหวานเป็นอาหารที่ให้พลังงาน ในระหว่างที่แมลงกินน้ำหวานจากดอกไม้เกสรดอกไม้จะติดตามตัวแมลงจากดอกหนึ่งไปอีกดอกหนึ่ง ทำให้เกสรตัวผู้ได้มีโอกาสเจอกับเกสรตัวเมียแล้วเกิดการผสมพันธุ์ สำหรับชันโรงนั้นจัดว่าเป็นแมลงผสมเกสรที่สำคัญที่สุด เพราะในแต่ละเที่ยวบินที่ออกหาเกสรหรือน้ำหวาน ชันโรงจะไปที่ดอกไม้ของพืชชนิดใดชนิดหนึ่งเท่านั้น ทำให้ไม่เกิดการปะปนหรือสูญเปล่าของละอองเกสร ผลผลิตทางการเกษตรที่เพิ่มขึ้นเนื่องจากมีชันโรงช่วยผสมเกสรนั้นเมื่อประเมินแล้วมีมูลค่าสูงกว่าน้ำผึ้งและผลิตภัณฑ์อื่นๆ ปัจจุบันจึงถือว่าผลิตผลหลักจากอุตสาหกรรมการเลี้ยงชันโรงมีการขยายตัวอย่างกว้างขวางและมีการส่งเสริมสนับสนุนพัฒนาพันธุ์และนำผลผลิตมาแปรรูปในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อเพิ่มมูลค่า ทำให้มีการเลี้ยงชันโรงในหมู่เกษตรกรอย่างกว้างขวาง ดังจะเห็นว่าได้มีการให้บริการเช่าชันโรงเป็นรัง ๆ ไปวางไว้เป็นแห่ง ๆ ในสวนผลไม้แทบทุกชนิดในช่วงเวลาที่ดอกไม้ผลเริ่มบานในพื้นที่สวนผลไม้
          ดังนั้นวิทยาลัยชุมชนสงขลา จึงขอจัดทำ “โครงการการเพิ่มผลผลิตทางการเกษตรโดยใช้ชันโรงเป็นสัตว์ผสมเกสร” เพื่อเป็นการส่งเสริมการเพิ่มผลผลิตทางการเกษต
วัตถุประสงค์ของโครงการ
          เพื่อเพิ่มผลผลิตทางการเกษตรด้วยวิถีธรรมชาติ
เป้าหมาย/ตัวชี้วัดความสำเร็จ (สอดคล้องกับแผนกลยุทธ์/แผนปฏิบัติราชการ)  
เป้าหมาย ตัวชี้วัดความสำเร็จ ค่าเป้าหมาย เครื่องมือ
เชิงปริมาณ จำนวนผู้เข้าร่วม 40 คน แบบลงทะเบียน
เชิงคุณภาพ ผลผลิตทางการเกษตรเพิ่มขึ้น ผลผลิตทางการเกษตรเพิ่มขึ้นร้อยละ 80 แบบบันทึก
ผลลัพธ์ของโครงการ (outcome) ที่ได้จากผลผลิต
         เกษตรกรผู้เข้าร่วมโครงการมีผลผลิตทางการเกษตรเพิ่มมากขึ้น
สถานที่และระยะเวลาดำเนินการ
         อำเภอเทพา และอำเภอสะบ้าย้อย จังหวัดสงขลา
ขั้นตอนการดำเนินงาน
ขั้นตอนการ
การดำเนินการ
รายละเอียด
การดำเนินงาน
ระยะเวลา ผู้รับผิดชอบ
ขั้นวางแผน (Plan)
 
1. คัดเลือกพื้นที่หรือกลุ่มตัวอย่างที่สนใจเข้าร่วมโครงการ
2. ศึกษากระบวนการควบคุมตัวแปรในการทำวิจัย
3. ศึกษาขั้นตอนวิธีการใช้ชันโรงในการช่วยผสมเกสร
4. พัฒนาเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการเพื่อเป็นผู้ช่วยนักวิจัย
5. ศึกษาขั้นตอนการเก็บข้อมูล
6. การรายงานผลการดำเนินการ
7. ศึกษาการวิเคราะห์ข้อมูล
 20 ธันวาคม 62  
ขั้นดำเนินการ (Do)
  • กิจกรรมที่ 1 ประชุมและรับสมัครผู้เข้าร่วมโครงการ
  • กิจกรรมที่ 2 ทดลองเลี้ยงชันโรงเพื่อเพิ่มผลผลิต
กิจกรรมที่ 3 ส่งเสริมการเลี้ยงชันโรงเพื่อเพิ่มผลผลิตทางการเกษตร
  • กิจกรรมที่ 4  สรุปและรายงานผล
7 มกราคม 63
15 มกราคม 63
1 พฤษภาคม 63
1 มิถุนายน 63
 
ขั้นตรวจสอบ (Check) 1. การติดตามประเมินความพึงพอใจของชุมชนต่อการดำเนินโครงการ
2. การสรุปบทเรียน/ประสบการณ์ทำงานร่วมกับชุมชน
30 มิถุนายน 63  
ชั้นปรับปรุงแก้ไข (Act) 1. นำข้อสรุปและข้อเสนอแนะมาใช้ในการปรับปรุงแก้ไขในการเขียนโครงการในปีงบประมาณต่อไป 30 กันยายน 63  
งบประมาณ   
          โดยใช้เงินงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 ไปพลางก่อน แผนงานบูรณาการการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนใต้ ผลผลิต/โครงการ โครงการที่ 2 โครงการศึกษาและพัฒนาเพื่อสร้างชุมชนชายแดนต้นแบบ ประเภทงบรายจ่ายอื่น และเงินงบประมาณรายจ่ายประจำปี พ.ศ. 2563 แผนงานบูรณาการการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนใต้ ผลผลิต/โครงการ โครงการที่ 1 โครงการตำบลมั่นคง มั่งคั่ง ยังยื่น ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ประเภทงบอุดหนุน : โครงการสนับสนุนบทบาทวิทยาลัยชุมชนในการส่งเสริมอาชีพในเขตพัฒนาพิเศษเฉพาะกิจจังหวัดชายแดนภาคใต้ รหัสกิจกรรรมย่อย 108, 105 รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 120,000 บาท (หนึ่งแสนสองหมื่นบาทถ้วน) ตามรายละเอียด ดังนี้
รายการ วิธีการคำนวณ จำนวนเงิน (บาท) หมายเหตุ
รวมทุกกิจกรรม 120,000  
รวมกิจกรรมที่ 1 7,620  
  • กิจกรรมที่ 1 ประชุมและรับสมัครผู้เข้าร่วมโครงการ
  • - ค่าอาหารกลางวัน
  • - ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม
  • - ค่าวัสดุ
 
15 คน X 90 บาท X 1 มื้อ
15 คน X 30 บาท X 2 มื้อ
 
1,350
900
5,370
 
รวมกิจกรรมที่ 2 57,680  
กิจกรรมที่ 2 ทดลองเลี้ยงชันโรงเพื่อเพิ่มผลผลิต
- ค่าลังชันโรง
- ค่าเมล็ดพันธุ์แตงโม
- ค่าพลาสติกคลุมดิน
- ค่าท่อ PVC ขนาด 1 นิ้ว
- ค่าข้อต่อท่อ PVC ขนาด 1 นิ้ว
- ค่าปุ๋ยขี้ไก่
- ค่าตาค่ายไนล่อนสีขาว ขนาด 2.5 X 10 เมตร
- กิ๊บล็อคพลาสติกคลุมโรงเรือน
 
4 ลัง X 1,400 บาท
4 ถุง X 450 บาท
4 ม้วน X 800 บาท
120 เมตรX 30 บาท X 4 ชุด
24 อันX 30 บาท X  4 ชุด
12 กระสอบX 50 บาท  
70 เมตร X 100 บาท X 4 ชุด
12 แพ็ค X 100 บาท
 
5,600
1,800
3,200
14,400
2,880
600
28,000
1,200
 
รวมกิจกรรมที่ 3 40,000  
กิจกรรมที่ 3 ส่งเสริมการเลี้ยงชันโรงเพื่อเพิ่มผลผลิตทางการเกษตร
  • - ค่าอาหารกลางวัน
  • - ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่ม
- ค่าลังชันโรง
- ค่าเมล็ดพันธุ์แตงโม
 
 
20 คน X 90 บาท X 1 มื้อ
20 คน X 30 บาท X 2 มื้อ
20 คน X 1,400 บาท X 1 ลัง
20 คน X 450 บาท X 1 ถุง
 
 
1,800
1,200
28,000
9,000
 
รวมกิจกรรมที่ 4 14,700  
  • กิจกรรมที่ 4  สรุปรายงานผลและประชาสัมพันธ์
  • - ค่าเอกสารสรุปผลการดำเนินงาน
  • - ค่าจัดประชาสัมพันธ์ตามสถานที่ต่างๆ
 
10 เล่ม X 100 บาท X  1 ครั้ง
 
1,000
13,700
 
หมายเหตุ  สามารถถัวเฉลี่ยจ่ายทุกรายการ
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
          เกษตรกรผู้เข้าร่วมโครงการมีผลผลิตทางการเกษตรเพิ่มมากขึ้น